Vaste lasten verlagen: waar je begint

Vaste lasten verlagen begint niet bij opzeggen, maar bij een overzicht. Zet alles wat elke maand van je rekening gaat in één lijst, reken jaarbedragen om naar een bedrag per maand en sorteer op grootte en op de datum waarop een contract afloopt. Dan zie je vanzelf welke drie of vier posten het meeste opleveren als je er iets aan doet, en daar begin je.

Wat zijn vaste lasten precies?

Vaste lasten zijn de kosten die je vooraf hebt afgesproken en die terugkomen zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Denk aan huur of hypotheek, energie en water, de zorgverzekering en andere verzekeringen, internet en telefoon, gemeentelijke belastingen en de heffingen van het waterschap. Abonnementen horen er ook bij: streaming, muziek, de sportschool, de krant. Het verschil met boodschappen of uitgaan is dat een vaste last doorloopt tot je hem stopzet.

Het onderscheid is nuttig omdat je met elke soort iets anders kunt. Een abonnement zeg je op. Een contract met een looptijd, zoals energie of internet, sluit je bij het aflopen over. Een belasting of heffing kun je meestal alleen aanvaarden, of kwijtschelding aanvragen als je inkomen laag is.

Waarom begin je met een overzicht en niet met opzeggen?

Omdat je zonder overzicht op gevoel werkt. De post die je het meest irriteert is zelden de post die het meeste kost, en het abonnement dat je toevallig tegenkomt is niet per se het abonnement dat je niet gebruikt. Een lijst haalt dat gevoel eruit. Je ziet in één oogopslag wat het totaal per maand is, welk aandeel elke post heeft en wat je in een jaar betaalt voor een dienst die je nauwelijks opent.

Een overzicht laat ook zien wat je nog niet wist: een verzekering die twee keer voorkomt, een jaarlijkse afschrijving die je was vergeten, een tarief dat sinds vorig jaar is gestegen zonder dat je het merkte.

Hoe maak je dat overzicht?

Je bank heeft alles al. Download een export van je transacties over de afgelopen twaalf maanden; dertien is beter, dan vang je ook een jaarlijkse afschrijving die net buiten het jaar valt. Vrijwel elke bank biedt zo'n export aan, meestal als CSV en vaak ook als MT940 of CAMT.053.

Ga dan door de lijst en houd deze regels aan:

• Elke betaling die met dezelfde tegenpartij en ongeveer hetzelfde bedrag terugkomt, is een kandidaat.
• Reken een kwartaal- of jaarbedrag om naar een maandbedrag, zodat alles vergelijkbaar is.
• Noteer per post de einddatum van het contract, als die er is, en de opzegtermijn.
• Zet erbij wie in het huishouden de post gebruikt, en of dat nog klopt.

Dat is handwerk, en je hoeft het maar één keer goed te doen. SALDICA is gebouwd om precies dit uit een bankexport te halen: het leest de transacties, herkent ritme, bedrag en categorie van terugkerende betalingen en zet ze per maand en per jaar naast elkaar. Maar ook zonder hulpmiddel kom je met een spreadsheet ver.

Waar zit het meeste rendement?

In deze volgorde, meestal:

• Contracten die aflopen. Energie, internet, mobiel en verzekeringen worden na de eerste looptijd zelden vanzelf goedkoper. Een overstap of een nieuw aanbod bij je huidige aanbieder rond de einddatum is de grootste knop die je hebt. Zet de einddata in je agenda.
• Dubbele diensten. Twee muziekdiensten, twee cloudopslagen, een verzekering die overlapt met een dekking die je al hebt. Een van de twee kan weg.
• Ongebruikte abonnementen. Kijk niet naar wat je zou willen gebruiken, maar naar wat je de afgelopen drie maanden daadwerkelijk hebt geopend.
• Prijsverhogingen. Een tarief dat is gestegen, is een moment om te vergelijken. Bij een nadelige wijziging mag je vaak ook tussentijds opzeggen; controleer dat in de voorwaarden.
• De rest. Kleinere abonnementen die je wel gebruikt, maar waarvan een goedkopere variant volstaat.

Welke vaste lasten kun je niet zomaar verlagen?

Huur en hypotheek zijn de grootste posten en de minst beweeglijke. Bij een hypotheek kun je aan het einde van de rentevaste periode opnieuw kijken, en soms eerder, maar dat is een apart traject met eigen afwegingen. Belastingen en heffingen liggen vast; bij een laag inkomen bestaat er kwijtschelding, en dat is het waard om na te vragen bij je gemeente. De zorgverzekering wissel je in de regel alleen rond de jaarwisseling.

Dit soort posten hoort wel in je overzicht, omdat ze bepalen hoeveel ruimte er overblijft. Alleen zitten de knoppen ergens anders dan bij een abonnement.

Hoe houd je het vol?

Een overzicht dat je één keer maakt, is na een half jaar verouderd. Wat werkt:

• Zet elke einddatum en elke uiterste opzegdatum in je agenda, een maand van tevoren.
• Kijk eens per maand naar de nieuwe afschrijvingen, niet naar alles.
• Spreek per categorie een budget af en let op wanneer dat bijna op is.

Dat laatste is waar signalen helpen. SALDICA houdt de lijst bij en meldt wat er verandert: een contract dat binnen een ingestelde termijn afloopt, een abonnement dat niet meer wordt gebruikt, een prijs die boven een drempel uitkomt, een budget dat bijna op is. Het idee is hetzelfde als met de agenda: je hoeft niet elke maand alles te controleren, alleen te reageren op wat er anders is.