MT940, CAMT.053 en CSV: welke bankexport kies je

Als je bank MT940 aanbiedt, kies je dat. Het is het formaat dat de meeste Nederlandse banken exporteren, het bestaat al tientallen jaren en het bevat alles wat nodig is om terugkerende betalingen te herkennen: datum, bedrag, tegenrekening en omschrijving. CAMT.053 is een goed alternatief als je bank het aanbiedt. CSV werkt ook, maar alleen bij banken waarvan de kolomindeling bekend is: ING, Rabobank, ABN AMRO en bunq. Exporteer in alle gevallen ongeveer veertien maanden.

Wat is MT940?

MT940 is een berichttype uit het SWIFT-netwerk, bedoeld om een rekeningafschrift van bank naar klant te sturen. Het is een tekstbestand met genummerde velden. Elke transactie staat in een regel die begint met :61: en bevat de datum, het bedrag en of het een afschrijving of een bijschrijving is. De regel erna, :86:, bevat de omschrijving, met daarin de naam en de IBAN van de tegenpartij en de betaalomschrijving. Het bestand begint met het rekeningnummer en het beginsaldo en eindigt met het eindsaldo.

De bestandsextensie verschilt per bank: .940, .swi en .sta komen allemaal voor. Het is hetzelfde formaat. Wat wel verschilt, is hoe elke bank het omschrijvingsveld vult. ING, Rabobank en ABN AMRO hebben elk hun eigen dialect, met eigen codes, een eigen volgorde en een eigen manier om naam, IBAN en omschrijving van elkaar te scheiden. Software die MT940 leest, moet die dialecten kennen.

Wat is CAMT.053?

CAMT.053 is het rekeningafschrift uit de ISO 20022-standaard, dezelfde familie van berichten waarin ook SEPA-overschrijvingen en incasso's zijn beschreven. Het is een XML-bestand, dus groter en leesbaarder dan MT940, en veel strikter gestructureerd: naam en IBAN van de tegenpartij, de betaalomschrijving, het incassokenmerk en de transactiecode hebben elk een eigen element in plaats van samen in één veld te staan. Er valt bij het lezen minder te raden.

De standaard kent meerdere versies en banken leveren niet allemaal dezelfde. Een bestand is te controleren tegen het ISO-schema, zodat een leesfout meteen zichtbaar is in plaats van dat er stilletjes een kolom verschuift. Niet elke bank biedt CAMT.053 aan, en zakelijke rekeningen hebben er vaker toegang toe dan privérekeningen.

Wat is een CSV-export?

CSV is geen standaard maar een bestandsvorm: één transactie per regel, kolommen gescheiden door een komma, een puntkomma of een tab. Welke kolommen er zijn, in welke volgorde, hoe de datum is geschreven, of het bedrag een komma of een punt als decimaalteken heeft en hoe af en bij zijn aangegeven, bepaalt elke bank zelf. De CSV van ING lijkt niet op die van Rabobank, en die lijkt niet op die van ABN AMRO of bunq. Banken passen hun indeling bovendien af en toe aan.

Daarom is CSV het formaat met de meeste voorbehouden. Het is makkelijk te openen in een spreadsheet. Voor een programma dat de transacties moet begrijpen, is het pas bruikbaar als de indeling van die specifieke bank bekend is.

Welk formaat kies je?

• ING, Rabobank, ABN AMRO of bunq: MT940, CAMT.053 en CSV werken alle drie. Bij twijfel MT940; biedt je bank voor een privérekening alleen CSV aan, dan is dat bij deze vier banken prima.
• SNS, ASN, Knab of Triodos: MT940. De CSV-indeling van deze banken is niet met zekerheid bekend, en een verkeerd gelezen kolom is erger dan een bestand dat wordt geweigerd. SALDICA vraagt bij deze banken daarom om MT940.
• Een andere bank: kijk welke formaten je bank aanbiedt en kies MT940 of CAMT.053 als die erbij staan.

Waar je de export vindt, verschilt per bank en verandert regelmatig. Zoek in je internetbankieren of in de app naar downloaden, exporteren of afschriften; daar kies je een rekening, een periode en een formaat. Automatisch koppelen met je bank komt later.

Hoeveel maanden exporteer je?

Ongeveer veertien maanden. Een maandelijkse betaling zie je dan een keer of veertien, een kwartaalbetaling vier of vijf keer en een halfjaarlijkse betaling twee keer. Die tweede keer is wat telt: pas als een betaling twee keer met hetzelfde ritme voorkomt, kun je met enige zekerheid zeggen dat hij terugkeert. Jaarlijkse betalingen, zoals een verzekering die per jaar wordt afgeschreven, zie je in veertien maanden minstens één keer.

Korter dan een jaar levert een overzicht met gaten op: de jaarpremie die net buiten de periode valt. Veel langer hoeft niet, want oudere transacties zeggen weinig over wat je nu betaalt.

Exporteer elke rekening apart: de betaalrekening, de gezamenlijke rekening, en ook de spaarrekening als daar automatische overboekingen naartoe gaan. Een MT940-bestand kan meerdere rekeningen bevatten; een CSV meestal niet.

Wat staat er wel en niet in een export?

Een export is een afschrift: een lijst van afgeronde transacties met datum, bedrag, tegenrekening en omschrijving, en meestal het saldo. Er staan geen inloggegevens in, geen pincode en geen machtiging om iets met de rekening te doen. Wie het bestand heeft, kan lezen wat er is gebeurd, niet iets laten gebeuren.

Wat er ook niet in staat: betalingen die nog in behandeling zijn, en de losse aankopen achter een creditcardafschrijving, want die staat als één bedrag op de rekening. Het overzicht dat je uit een export haalt, is zo volledig als de rekeningen die je erin stopt.

SALDICA leest MT940, CAMT.053 en de CSV van de vier genoemde banken, bewaart de transacties en verwijdert het bestand daarna. Uit die transacties herkent het de betalingen die terugkeren: het ritme, het bedrag en de categorie.